قرارداد بیع سلف
در این پادکست، من سید صادق قریشی، وکیل پایهیک دادگستری، به بررسی قرارداد بیع سلف پرداختهام. بیع سلف یک نوع قرارداد است که در آن قیمت کالا بهصورت نقدی پرداخت میشود، اما کالا در آینده تحویل داده خواهد شد.
ویژگیهای بیع سلف:
ثمن حال و مبیع مؤجل: قیمت کالا فوراً پرداخت و کالا در تاریخ معین تحویل داده میشود.
کاربرد در کشاورزی و تولید: برای تضمین فروش محصولات قبل از تولید، بهویژه در صنایع کشاورزی.
نیاز به وثیقه: بانکها اغلب قراردادهای بیع سلف را تضمین میکنند.
ریسک برای خریدار: خریدار پیش از تحویل کالا پرداخت میکند و ممکن است با مشکلاتی مانند تغییر قیمت یا تأخیر روبرو شود.
مزایا و معایب:
مزایا: تأمین منابع مالی برای تولیدکننده، کمک به تنظیم بازار و پیشبینی قیمتها.
معایب: ریسک برای مصرفکننده، تأخیر در تحویل، مشکلات ناشی از وثیقه.
نکات حقوقی در تنظیم بیع سلف:
تعیین تاریخ تحویل دقیق: جلوگیری از مشکلات تأخیر.
مشخص کردن شرایط پرداخت: بهویژه در صورت پرداخت اقساطی.
تضمین کیفیت و کمیت کالا: جلوگیری از اختلافات در تحویل.
آثار فسخ قرارداد: شرایط فسخ و جبران خسارتها باید مشخص شود.
جمعبندی
بیع سلف ابزاری برای تأمین مالی تولیدکنندگان و تنظیم بازار است، اما مصرفکنندگان باید از ریسکها آگاه باشند. وکلا باید در تنظیم این قراردادها دقت کنند تا از بروز مشکلات جلوگیری شود.
نمونه قرارداد بیع سلف
قرارداد بیع سلف
این قرارداد بیع سلف در تاریخ __________ به شماره __________ در محل دفترخانه اسناد رسمی __________ و با حضور طرفین قرارداد به شرح زیر تنظیم و امضاء گردید:
________________________________________
ماده 1 – طرفین قرارداد
1. فروشنده:
شرکت/کارخانه __________، با کلیه مشخصات ثبتی __________ به نشانی __________، که در این قرارداد بهعنوان فروشنده نامیده میشود، نمایندگی خود را به موجب سند رسمی یا مصوبه به مسئولین اجرایی خود اعطا نموده است.
2. شرکت تجاری (خریدار):
شرکت تجاری __________، به نشانی __________، که در این قرارداد بهعنوان خریدار نامیده میشود.
________________________________________
ماده 2 – موضوع قرارداد
2-1. کالا:
موضوع این قرارداد فروش سلف __________ (نوع کالا) به تعداد __________ واحد، با قیمت هر واحد __________ ریال و مبلغ کل __________ ریال میباشد که فروشنده متعهد و ملتزم گردیده که کالا را مطابق شرایط این قرارداد، در تاریخ __________ به خریدار تسلیم و تحویل دهد و برگ رسید تحویل کالا را از خریدار دریافت نماید.
2-2. تخصیص کالای موضوع قرارداد:
کالا باید طبق مشخصات فنی و استانداردهای مورد توافق در این قرارداد و با تطابق کامل با نمونههای تعیینشده، به خریدار تحویل داده شود. هرگونه تغییر در مشخصات کالا تنها با موافقت کتبی طرفین قابل قبول خواهد بود.
________________________________________
ماده 3 – نحوه پرداخت و قیمت کالا
3-1. پرداخت مبلغ کالا:
خریدار مبلغ __________ ریال بهطور یکجا در تاریخ امضای این قرارداد به فروشنده پرداخت خواهد نمود. فروشنده ضمن دریافت این مبلغ اقرار به دریافت آن کرده و هیچگونه تعهد مالی دیگری نسبت به پرداختهای دیگر ندارد.
3-2. پرداخت بهصورت نقدی:
پرداخت مبلغ کل کالا در تاریخ انعقاد قرارداد بهصورت نقدی یا از طریق حواله بانکی انجام خواهد شد. هیچگونه پرداخت اقساطی در این قرارداد پیشبینی نشده است و مبلغ ذکر شده برای کل کالا بهطور کامل باید در لحظه انعقاد قرارداد پرداخت گردد.
________________________________________
ماده 4 – تعهدات و شرایط فروشنده
4-1. تعهدات فروشنده در خصوص کالا:
فروشنده متعهد است که کالا را مطابق با مشخصات دقیق مندرج در این قرارداد و طبق استانداردهای تعریفشده، بهصورت صحیح، سالم و بدون نقص به خریدار تحویل دهد. این کالا باید مطابق با قرارداد و مشخصات اعلامی بوده و هیچگونه تفاوتی با شرایط قرارداد نداشته باشد.
4-2. محل تحویل کالا:
محل تحویل کالا __________ میباشد. تمامی هزینههای مربوط به حمل، بیمه، و هزینههای احتمالی به عهده فروشنده خواهد بود تا کالا بدون هیچگونه آسیب و نقصی به محل تحویل برسد.
4-3. بیمه کالا:
فروشنده متعهد است که کالا را فوراً پس از تولید یا جمعآوری، به هزینه خود، به نفع خریدار بیمه کند و بیمهنامه را به خریدار تسلیم نماید. در صورت عدم انجام این کار توسط فروشنده، خریدار حق دارد هزینه بیمه را بهصورت مستقیم از فروشنده دریافت کند.
4-4. تحویل کالا:
چنانچه فروشنده از تحویل کالا مطابق با شرایط مندرج در این قرارداد خودداری کند، خریدار حق دارد که قرارداد را فسخ کرده و تمامی مبلغ پرداختی را با در نظر گرفتن شرایط قرارداد بازپسگیرد.
________________________________________
ماده 5 – شرایط عدم تطابق کالا و فسخ قرارداد
5-1. عدم تطابق کالا:
در صورتی که کالای تحویلی مطابق با مشخصات مندرج در این قرارداد نباشد یا از نظر کیفیت یا ویژگیهای فنی با کالاهایی که پیشتر به تایید خریدار رسیده است تفاوت داشته باشد، خریدار حق دارد که از پذیرش کالا خودداری کرده و درخواست فسخ قرارداد نماید.
5-2. مذاکره و حل اختلاف:
اگر کالای تحویلی با مشخصات قرارداد تطابق نداشته باشد، طرفین ابتدا میبایست از طریق مذاکره به توافق برسند و در صورتی که این امر محقق نشد، خریدار حق دارد که این کالا را پس بگیرد و از طریق دادگاه یا داوری از فروشنده خسارت مربوطه را مطالبه نماید.
________________________________________
ماده 6 – ضمانت اجرای تعهدات فروشنده (وثیقه)
6-1. وثیقه برای تضمین انجام تعهدات:
فروشنده برای تضمین اجرای کامل تعهدات خود در این قرارداد، تمامی کالا یا اموال مشخص شده بهعنوان وثیقه به شرکت تجاری ارائه خواهد داد. در صورت عدم انجام تعهدات از سوی فروشنده، شرکت تجاری حق دارد که از محل وثیقه، حقوق خود را استیفاء نماید.
6-2. بیمه وثیقه:
فروشنده متعهد است که کالا یا مورد وثیقه را در برابر تمامی خطرات از جمله آتشسوزی، سرقت، و سایر حوادث، بههزینه خود نزد بیمهگر مورد تأسیس و مورد تایید شرکت تجاری بیمه نماید. در صورت عدم انجام این کار، شرکت تجاری حق دارد که مبلغ بیمه را از فروشنده دریافت کند.
6-3. تغییرات در وثیقه:
فروشنده متعهد است که از هرگونه تغییر، فروش یا انتقال مالکیت یا مستحدثات در مورد وثیقه بدون موافقت کتبی شرکت تجاری خودداری نماید.
________________________________________
ماده 7 – وجهالزام فروشنده
7-1. تعریف وجهالزام:
در صورت عدم انجام تعهدات فروشنده در زمان مقرر یا عدم تطابق کالای تحویلی با شرایط قرارداد، فروشنده موظف است مبلغ __________ ریال بهعنوان وجهالزام به شرکت تجاری پرداخت نماید. این مبلغ بهعنوان جریمه و خسارت ناشی از عدم انجام تعهدات و تأخیر در تحویل کالا تعیین میشود.
7-2. پرداخت وجهالزام:
در صورتی که تخلف از تعهدات در موعد مقرر صورت گیرد، شرکت تجاری حق خواهد داشت که مبلغ وجهالزام را بهطور قطعی از فروشنده مطالبه کند و این مبلغ قابل استرداد نخواهد بود.
________________________________________
ماده 8 – حقوق شرکت تجاری در صورت تخلف
8-1. استیفاء از وثیقه:
در صورتی که فروشنده نتواند به تعهدات خود عمل کند، شرکت تجاری حق خواهد داشت که از مورد وثیقه برای جبران مطالبات خود استفاده نماید.
8-2. تملک کالا توسط شرکت تجاری:
چنانچه شرکت تجاری در جریان اجرای این قرارداد از هر نوع طرح دولتی یا مؤسسات دیگر برای تملک کالا یا اموال استفاده کند، تمامی مراحل قانونی و اداری از سوی شرکت تجاری پیگیری خواهد شد و شرکت تجاری حق دریافت وجوه مربوط به تملک کالا را خواهد داشت.
________________________________________
ماده 9 – حل اختلافات و داوری
9-1. حل اختلافات:
در صورت بروز هرگونه اختلاف یا نزاع میان طرفین در خصوص تفسیر، اجرا یا فسخ این قرارداد، طرفین توافق میکنند که ابتدا از طریق مذاکره و توافقات مسالمتآمیز اقدام کنند.
9-2. داوری:
چنانچه اختلافات طرفین از طریق مذاکره حل و فصل نشود، طرفین توافق میکنند که اختلافات خود را از طریق داوری حل و فصل کنند. داور مرضیالطرفین باید از میان داوران مورد تایید انتخاب شود و در صورت عدم توافق در انتخاب داور، داور توسط مؤسسه حقوقی و وکالتی سید صادق قریشی بهعنوان داور مرضیالطرفین تعیین خواهد شد.
9-3. هزینههای داوری:
هزینههای داوری بر اساس تعرفههای موجود و مطابق با شرایط تعیینشده توسط مؤسسه داوری باید توسط طرفین پرداخت شود. پیشپرداخت هزینهها قبل از شروع فرآیند داوری به مؤسسه حقوقی و وکالتی سید صادق قریشی پرداخت خواهد شد.
9-4. رای داور:
رای داور قطعی و لازمالاجرا خواهد بود و هیچگونه اعتراضی به آن قابل پذیرش نخواهد بود. طرفین قرارداد موظف به رعایت تمامی تصمیمات و احکام داور خواهند بود.
________________________________________
ماده 10 – سایر شرایط
10-1. حاکمیت قانون:
این قرارداد طبق قوانین جمهوری اسلامی ایران تنظیم شده است و در صورت بروز هرگونه اختلاف، مراجع قضائی صالح در تهران بهعنوان مرجع رسیدگی خواهند بود.
10-2. نسخ قرارداد:
این قرارداد در سه نسخه تنظیم و به طرفین تحویل گردید که هر سه نسخه دارای اعتبار یکسان هستند. نسخهای از این قرارداد در بایگانی دفترخانه اسناد رسمی و بنگاه معاملات ملکی خواهد ماند.
________________________________________
امضاء طرفین قرارداد
امضاء فروشنده:
________________________________________
نام و تاریخ: __________
امضاء شرکت تجاری:
________________________________________
نام و تاریخ: __________
مهر و امضاء دفتر اسناد رسمی:
________________________________________
نام و تاریخ: __________
مهر بنگاه معاملات ملکی:
________________________________________
نام و تاریخ: __________
________________________________________
تذکرات قانونی و مستندات:
1. بخشنامهها و مقررات قانونی:
تمامی مقررات و بخشنامههای مربوط به انتقال مالکیت و مالیاتها مطابق با قوانین جاری جمهوری اسلامی ایران اعمال خواهد شد.
2. گواهیها و مدارک:
تمامی گواهیهای لازم برای اثبات مالکیت، مفاصا حسابها و سایر مدارک مورد نیاز به خریدار تحویل داده شده است.